NIFC LOGO
NIFC LOGO
Juliusz Zarębski
1854–1885
BIOGRAM

Juliusz Karol Zarębski urodził się w Żytomierzu na Wołyniu (dzisiejsza Ukraina) 28 lutego 1854 roku. W latach 1870–1872 studiował w Konserwatorium Wiedeńskim grę fortepianową i kompozycję, po czym wyjechał do Petersburga, gdzie w tamtejszym Konserwatorium uzyskał w 1873 roku tytuł wyzwolonego artysty. W latach 1874–1877 studiował prywatnie u Franciszka Liszta w Rzymie i Weimarze, rozwijając jednocześnie intensywnie międzynarodową działalność koncertową. W 1878 roku zainteresował się fortepianem o dwóch klawiaturach, wynalazkiem braci Mengeot z Paryża, nauczył się grać na tym instrumencie i zaprezentował go podczas wystawy światowej w Paryżu tego samego roku. 1 stycznia 1879 roku zawarł związek małżeński z Johanną Wenzel, również pianistką i studentką Liszta, a rok później został zatrudniony w Konserwatorium Brukselskim na stanowisku profesora fortepianu. Zarysowanej perspektywie stabilizacji życiowej i zawodowej szybko zaczęła jednak zagrażać choroba płuc – mimo podejmowanych ciągle prób leczenia choroba przerodziła się w gruźlicę i spowodowała pięć lat później śmierć kompozytora.

Spuścizna twórcza Zarębskiego obejmuje kilkadziesiąt dzieł, w większości fortepianowych, zarówno solo, jak i na cztery ręce. Pod względem ilościowym dominują tańce i stylizacje taneczne. Niektóre z nich zyskały bardzo kunsztowne opracowanie i przetworzenie artystyczne, a zastosowana technika pianistyczna sprowokowała kompozytora do nadania im nazw wskazujących na przeznaczenie koncertowe (Grande Polonaise op. 6, Mazurka de concert op. 8). Inny nurt wyznaczają utwory nietaneczne, w których można dostrzec głównie inspirację salonową miniaturą instrumentalną o lirycznym charakterze (Kołysanka op. 22, Serenada hiszpańska op. 26) lub tworzenie cykli takich miniatur (Róże i ciernie op. 13). Szczególne znaczenie mają dwa utwory – mistrzowski Kwintet fortepianowy g-moll op. 34 (1885) oraz stworzona dziewięć lat wcześniej Wielka fantazja, są to bowiem dzieła najbardziej wypracowane, o najszerszych rozmiarach i wewnętrznie zintegrowane pod względem motywiczno-ekspresyjnym.

Twórczość Zarębskiego może być interpretowana jako swoisty amalgamat cech stylu Chopina i Liszta, w którym dochodzi także do głosu dążenie do zaznaczenia własnego. Wysoka wartość jego kompozycji zapewnia mu pozycję jednego z najwybitniejszych twórców polskich doby pochopinowskiej.

prof. Ryszard Daniel Golianek (Instytut Muzykologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu)

 

Planowane kompozycje:
Kwintet fortepianowy g-moll
Suita polska
etiudy na fortepian
tom kompozycji fortepianowych