NIFC LOGO
NIFC LOGO
Adam Münchheimer
1830–1904
BIOGRAM

Adam Münchheimer (Minchejmer), urodził się 23 grudnia 1830 roku, zmarł 27 stycznia 1904. Był kompozytorem, skrzypkiem, dyrygentem i pedagogiem. Przez całe życie nieprzerwanie związany był z Warszawą. Tu w grze na skrzypcach był uczniem Józefa Niedzielskiego i Jana Hornziela. Już jako 7-letnie dziecko rozpoczął występy publiczne. W grze na fortepianie kształcił się pod kierunkiem pani Vencelov i Alojzego Tausiga. Jeszcze w szkole średniej rozpoczął działalność dyrygencką, prowadząc orkiestrę uczniowską. Po ukończeniu szkoły studiował harmonię i kontrapunkt u Augusta Freyera, grywając także w tym czasie na organach w kościele ewangelickim. W maju 1850 po raz pierwszy wystąpił i do 1864 grał w grupie pierwszych skrzypiec Orkiestry Teatru Wielkiego. Zarazem rozwijał działalność jako dyrygent. Urządził prywatnie wiele koncertów muzyki wokalno-instrumentalnej, kierując m.in. wykonaniem fragmentów oratorium „Cztery pory roku” Józefa Haydna i wystawiając operę „Prorok” Giacomo Meyerbeera. Zorganizował muzykę chóralną w kościele Karmelitów i corocznie przez wiele lat w Wielki Piątek i Wielką Sobotą wykonywał tam z towarzyszeniem orkiestry wybitne dzieła muzyki religijnej: „Miserere” Allegriego, „Stabat Mater” Pergolesiego, motety Bacha, „Misericordias Domini” Mozarta itd., z udziałem wybitnych śpiewaków: Pauliny Rivoli, Ludwiki Rywackiej, Wilhelma Troschla. W 1851 udał się w podróż po Niemczech, Belgii i Francji. W 1853 studiował w Berlinie kompozycję i instrumentację u Adolfa Bernarda Marxa. Po powrocie do Warszawy objął ponownie stanowisko instrumentalisty w orkiestrze Teatru Wielkiego, a ponadto od 1858 dorywczo, od 1864 zaś do 1872 już stale pełnił obowiązki dyrygenta tej orkiestry w czasie przedstawień baletu i melodramatu. Równocześnie w latach 1861–1864 był „przewodniczącym klasy chórów” w Instytucie Muzyki. W 1862 postawił chóry Instytutu na takim poziomie, że uczniowie i uczennice mogli pod jego batutą wykonać w sali WTM a cappella mszę Palestriny. W 1864 objął kierownictwo chórów w Instytucie Aleksandryjsko-Maryjskim Wychowania Panien, gdzie pracował 34 lata jako nauczyciel gry na fortepianie i inspektor muzyki. Dyrygował przeszło stu koncertami na cele dobroczynne. W 1865 zainicjował koncerty na rzecz studentów wyższych uczelni warszawskich. W 1868 zaczął organizować koncerty symfoniczne na czele zwiększonego zespołu orkiestry na dochód orkiestrantów. Na koncertach tych popularyzował najwybitniejsze dzieła muzyki światowej ze szczególnym uwzględnieniem polskiej. W 1872, po śmierci Stanisława Moniuszki, mianowany został tymczasowo dyrygentem oper polskich w Teatrze Wielkim, od marca 1882 otrzymał etat dyrektora opery. Zapoznał Warszawę z klasycznym i współczesnym repertuarem europejskim. W czasie swej działalności na stanowisku dyrygenta opery kierował m.in. polskimi prapremierami „Lohengrina” Wagnera, „Carmen” Bizeta, „Manon” Masseneta. W 1882 dyrygował w salach Resursy Obywatelskiej cyklem koncertów historycznych poświęconych muzyce polskiej. Występował też jako dyrygent za granicą. W 1890 przerwał pracę w operze i objął stanowisko bibliotekarza Teatrów Warszawskich. Rozwijał działalność w WTM, będąc współzałożycielem i wieloletnim członkiem komitetu, w latach 1890–1895 dyrygentem amatorskiej orkiestry symfonicznej, 1895–1902 dyrygentem utrzymywanej przez Towarzystwo Szkoły Muzycznej i Dramatycznej, a ponadto kustoszem Sekcji Moniuszkowskiej. Komponował głównie muzykę sceniczną, w tym kilka oper, m.in: „Otton Łucznik” (1864), „Stradyota” (1876), „Mazepa”, balet „Figle szatana” (1870 wspólnie ze Stanisławem Moniuszką), oraz kantatowo-oratoryjną, symfoniczną, kameralną, pieśni chóralne i solowe. Jego kompozycje orkiestrowe doceniane były także za granicą. W 1893 na konkursie „Carillon” w Brukseli zdobył 5 nagród w różnych sekcjach za „Suitę”, „Mszę”, „De profundis”, „Nokturn”, „Les sons mysterieux”.