NIFC LOGO
NIFC LOGO
Ludomir Różycki
1884–1953
BIOGRAM

Ludomir Różycki urodził się 18 IX 1883 r. w Warszawie. Był synem Aleksandra Różyckiego – pianisty i pedagoga, profesora konserwatorium warszawskiego.
W roku 1904 ukończył studia z wynikiem celującym i złotym medalem w Instytucie Muzycznym w Warszawie, w klasie kompozycji Zygmunta Noskowskiego oraz fortepianu Aleksandra Michałowskiego. Zadebiutował jako kompozytor scherzem symfonicznym Stańczyk, wykonanym 26 II 1904 r. pod batutą Emila Młynarskiego w Filharmonii Warszawskiej. Wakacje 1905 r. spędził w Zakopanem, gdzie, zamieszkując w willi Witkiewiczów, zetknął się z wieloma przedstawicielami młodopolskiej bohemy, m.in. ze Stefanem Żeromskim, Tadeuszem Micińskim, Stanisławem Przybyszewskim i Mieczysławem Karłowiczem. Jesienią tego roku poślubił śpiewaczkę Stefanię Mławską, z którą miał jedyną córkę Krystynę (ur. 1908). W latach 1905–1907 studiował w Berlinie u Engelberta Humperdincka. Tam w roku 1905 wspólnie z Karolem Szymanowskim, Grzegorzem Fitelbergiem i Apolinarym Szelutą założył Spółkę Nakładową Młodych Kompozytorów Polskich. Ugrupowanie to, działające do 1912 roku pod protektoratem księcia Władysława Lubomirskiego, nazwane zostało „Młodą Polską w muzyce”.

W latach 1908–1912 Różycki mieszkał we Lwowie, gdzie pracował jako dyrygent opery i profesor klasy fortepianu w konserwatorium Galicyjskiego Towarzystwa Muzycznego. Tam 11 II 1909 r. obyła się premiera jego pierwszej opery Bolesław Śmiały, uznanej za wybitne dzieło młodego kompozytora. W latach 1913–1918 ponownie mieszkał w Berlinie, skąd odbywał liczne podróże, m.in. do Szwajcarii, Włoch i Francji. Do ugruntowania jego pozycji na arenie międzynarodowej przyczyniły się w największym stopniu: koncert kompozytorski 26 XII 1915 r. w sali Secesji Berlińskiej oraz premiera opery Eros i Psyche 10 III 1917 r. we Wrocławiu. To trzecie dzieło sceniczne Różyckiego, uznawane po dzień dzisiejszy za jego najwybitniejsze osiągnięcie twórcze, odniosło wielki sukces; w latach 1918–1919 wystawiono je w Warszawie i Poznaniu, oraz na scenach niemieckich – w Bremie, Mannheim i Stutgarcie, a w roku 1936 także w Sztokholmie.

Na początku 1919 r. Różycki powrócił do Warszawy, gdzie mieszkał niemal do końca II wojny światowej. W stolicy niepodległej ojczyzny, na scenie Teatru Wielkiego w latach dwudziestych odbyły się premiery kolejnych dzieł scenicznych Różyckiego cieszących się wielką popularnością, jak przede wszystkim balet Pan Twardowski (wystawiany nieprzerwanie w ciągu ośmiu lat osiągnął rekordową liczbę 300 przedstawień) oraz opery Casanova i Beatrix Cenci. W roku 1926 Różycki uczestniczył w założeniu Stowarzyszenia Kompozytorów Polskich i został pierwszym prezesem tej organizacji. W roku 1930 skomponował muzykę do pierwszego polskiego filmu dźwiękowego pt. Moralność pani Dulskiej, którą nagrał z orkiestrą dla firmy Syrena Record.
W latach 1930–1932 wykładał w konserwatorium warszawskim. W roku 1937 otrzymał złoty medal rządu francuskiego za balet Apollo i dziewczyna, napisany dla nowoutworzonego Baletu Polskiego i wykonany podczas Wystawy Światowej w Paryżu, a następnie też w Londynie.

Lata wojny i okupacji przeżył Różycki głównie w Warszawie, komponując niewiele. W czasie powstania warszawskiego, w pożarze willi kompozytora na Żoliborzu, spłonęło wiele rękopisów jego niewydanych utworów. Pod koniec wojny Różycki przebywał w majątku przyjaciela Józefa Targowskiego w Osieczanach pod Krakowem, a następnie przez krótki czas w Krakowie, gdzie odbyły się dwa tajne koncerty kompozytorskie.

Po zakończeniu wojny Różycki zamieszkał w Katowicach, gdzie podjął pracę pedagogiczną w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej; w latach 1945–1947 był dziekanem Wydziału Teorii, Kompozycji i Dyrygentury tej uczelni.
Na początku roku 1951, zarówno na Śląsku jak i w Warszawie, uroczyście obchodzono jubileusz 50-lecia pracy twórczej kompozytora. Przez ostatnie lata życia Różycki zamieszkiwał głównie w otrzymanej od rządu polskiego willi w Zachełmiu na Dolnym Śląsku, gdzie pracował nad rekonstrukcją partytur zniszczonych podczas wojny. Zmarł 1 I 1953 r. w Katowicach. Pochowany został w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.

Ludomir Różycki otrzymał wiele nagród i odznaczeń państwowych: Krzyż Oficerski Orderu Polonia Restituta (1925), Państwową Nagrodę Muzyczną za operę Eros i Psyche (1930), Złoty Krzyż Zasługi (1946), Order Sztandaru Pracy I klasy (1950), Krzyż Komandorski z Gwiazdą Polonia Restituta (1951) oraz nagrodę państwową I stopnia za całokształt twórczości (1952).

 

więcej o Ludomirze Różyckim na www.portalmuzykipolskiej.pl

 

Planowane wydawnictwa:

  • Koncert skrzypcowy