NIFC LOGO
NIFC LOGO
Jan Stefani
ok. 1750–1829
BIOGRAM

Jan Stefani, urodzony ok. 1750 roku w Czechach, podstawowe wykształcenie muzyczne zdobył w szkole prowadzonej przez oo. Benedyktynów. Dalsze studia w tej dziedzinie kontynuował we Włoszech u nieznanego nam dziś nauczyciela. Po powrocie do Imperium Habsburskiego podjął pracę dla czesko-austriackiego rodu Kinskich. Nie wiemy z jaką instytucją był związany – zespołem wojskowym pułku imienia tej rodziny czy ich nadworną kapelą. Kolejno Stefani miał pracować dla cesarza jako skrzypek jego wiedeńskiej orkiestry. W stolicy Austrii muzyk  dostał od księcia Andrzeja Poniatowskiego, brata króla Stanisława Augusta, propozycję objęcia posady na polskim dworze królewskim. Kompozytor przyjął ofertę i wyruszył w podróż.
Ślady obecności Stefaniego w Warszawie pochodzą z 1779 roku – wówczas, lub nieco wcześniej, rozpoczął pracę w Rzeczpospolitej. Został kapelmistrzem 9-osobowego zespołu zwanego „kapelą wiedeńską” lub „kapelą z Wiednia”, składającego się głównie z muzyków grających na instrumentach dętych. Rozpoczęcie działalności kapeli ukończyło dwunastoletni okres nieobecności stałego zespołu muzycznego na polskim dworze. Już w 1781 roku muzycy zostali wcieleni do nowo powstałej orkiestry królewsko-teatralnej. Do jej obowiązków należało obsługiwanie widowisk teatralnych, imprez dworskich oraz wzmacnianie muzyków kolegiaty św. Jana (katedra od 1797 roku). Stefani grał w grupie pierwszych skrzypiec, poza tym również komponował.
Orkiestra działała nieprzerwanie do kwietnia 1795 roku, zespół przestał być finansowany przez ustępującego z tronu Stanisława Augusta. Stefani pełnił wspomnianą wcześniej funkcję do czasu rozwiązania orkiestry, a w okresie jej trwania  mocniej związał swoją działalność muzyczną z kościołem św. Jana. W latach 1795–1797 utrzymywał kontakt z monarchą, wykonywał dla niego transkrypcje oper i baletów na małe zespoły instrumentalne. Od 1796 do 1799 roku dyrygował spektaklami granymi przez polskich aktorów. Po objęciu teatru przez Wojciecha Bogusławskiego artysta ponownie zajął miejsce w orkiestrze w grupie pierwszych skrzypiec. Pełnił to stanowisko do 1818 roku. Kompozytor zmarł 23 lutego 1829 roku i został pochowany na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie.
Podczas około pięćdziesięcioletniej obecności Stefaniego w stolicy Rzeczpospolitej powstało wiele utworów pisanych na potrzeby dworu, teatru, kościoła czy domu mieszczanina. Kompozytorowi szczególną sławę przyniosło jedno dzieło – opera Cud mniemany, czyli Krakowiacy i Górale. Poza tym utworem z tego gatunku powstało jeszcze dziewięć innych. Ponadto Stefani komponował balety, muzykę do dramatu, uwertury koncertowe. Na potrzeby dworu powstawały kantaty oraz harmonie, dla kościoła pisał msze i ofertoria, zaś dla salonu tworzył polonezy i pieśni.

Adam Tomasz Kukla

 

więcej o Janie Stefanim na www.portalmuzykipolskiej.pl