NIFC LOGO
NIFC LOGO
Antoni Stolpe
1851–1872
BIOGRAM

Antoni Stolpe (młodszy) – pianista, kompozytor i pedagog, uważany za jeden z największych talentów muzyki polskiej w XIX wieku. Wywodził się z rodziny szlacheckiej pochodzącej ze Szwecji, w której tradycje muzyczne sięgały co najmniej trzech pokoleń. Urodził się w Nowej Aleksandrii (Puławach) 23 maja 1851 r., jako trzecie z czwórki dzieci pianisty i pedagoga Edwarda Stolpe (1812–1874) oraz śpiewaczki Marii Kasyldy Turowskiej (1820–1885). Naukę gry na fortepianie rozpoczął w dzieciństwie pod kierunkiem swojego ojca, nauczyciela fortepianu w Aleksandryjskim Instytucie Wychowania Panien. Po przeniesieniu Instytutu do Warszawy na przełomie 1862/63, Antoni Stolpe podjął naukę w Instytucie Muzycznym, kontynuując edukację pod kierunkiem swojego ojca, który w tej samej placówce dydaktycznej objął jedną z klas fortepianu. W Instytucie przyszły kompozytor podjął również naukę harmonii i kontrapunktu pod kierunkiem Karola Augusta Freyera, a następnie (rok 1866/67) Stanisława Moniuszki. W 1867 ukończył naukę uzyskując patent, wielką nagrodę z fortepianu oraz pierwszą nagrodę z kontrapunktu. Pierwszy koncert kompozytorsko-wirtuozowski Stolpego dla krytyków muzycznych odbył się 22 marca 1868 r. w Sali Fabryki Fortepianów Hoffera w Warszawie i zyskał bardzo pochlebne recenzje. Drugi koncert z przeznaczeniem dla szerszego audytorium odbył się 11 grudnia 1868 r. w sali warszawskiej Resursy Obywatelskiej. Koncert ten powtórzono 14 maja 1869 r. ze znacznie rozszerzonym programem. Miesiąc później Antoni Stolpe wyjechał do Berlina, gdzie przez dziewięć miesięcy studiował kompozycję pod kierunkiem Friedricha Kiela oraz fortepian u Theodora Kullaka w założonej przez pedagoga Neue Akademie der Tonkunst. 26 marca 1870 r. Stolpe wziął udział w koncercie studentów wyższych klas fortepianu Akademii, prezentując drugie Trio fortepianowe Felixa Mendelssohna oraz pierwszą część własnej Sonaty fortepianowej d-moll. Po zakończeniu edukacji Kullak powierzył mu jedną z klas fortepianu. Stolpe był też aktywny w środowisku berlińskiej polonii, biorąc udział w koncercie w dniu 12 marca 1871 r. W tym samym roku zapadł na zapalenie płuc, a następnie na gruźlicę, w związku z czym w grudniu 1871 r. powrócił do Warszawy. 24 stycznia 1872 r. Warszawskie Towarzystwo Muzyczne wykonało Wariacje G-dur Antoniego Stolpego, a następnie przyznało kompozytorowi stypendium. W czerwcu z polecenia lekarzy wyjechał do Szczawna-Zdroju (wówczas Ober Salzbrunn), a następnie do Meranu (Merano), gdzie zmarł 7 września 1872 r. W pamięci współczesnych utrwalił się jako osoba bardzo pracowita i życzliwa, o nieprzeciętnych zdolnościach muzycznych i szerokich horyzontach myślowych, oraz kompozytor, który pomimo młodzieńczych fascynacji twórczością Felixa Mendelssohna, Roberta Schumana i Richarda Wagnera zdołał pod koniec krótkiego życia wypracować osobisty styl muzyczny.

 

Tomasz Nowak (Instytut Muzykologii UW)

 

więcej o Antinim Stolpe na www.portalmuzykipolskiej.pl

 

Planowane wydawnictwa:

  • Tom muzyki fortepianowej